Արտարգանդային հղիության արտասովոր դեպք

Բանալի բառեր. հետերոտոպիկ հղիություն, հին չզարգացող հղիություն, սուր որովայն

Արտարգանդային հղիությունը հանդիպում է բոլոր հղիությունների 1,4% դեպքերում [1,2] և հանդիսանում է հղիության I-ին եռամսյակում կանանց մահացության հիմնական պատճառներից մեկը: Արտարգանդային հղիությունների 95-98,5% դեպքերում ձվա-բջիջը պատվաստվում է արգանդափողում, հազվադեպ` արգանդի վզիկում (0,1%), ձվարանում (0,1-0,7%), որովայնի խոռոչում (0,003%), արգանդի ռուդիմենտար եղջյուրում (0,002%) [3,4]: Կազուիստիկ են համարվում տարաբնույթ տեղակայումով բազմապտուղ հղիության դեպքերը` արգանդային և փողային հղիության զուգակցումը, երկկողմանի փողային հղիությունը և պտղաձվի էկտոպիկ տեղակայման այլ զուգակցումներ [5-8]: Ինքնաբեր հետերոտոպիկ հղիության հաճա-խականությունը, որը զարգացել է առանց վերարտադրողական օժանդակ տեխնոլո-գիաների կիրառման, հղիների ընդհանուր պոպուլյացիայում տատանվում է 1:4000-ից 1:10000 [8,9]:

Հաշվի առնելով տվյալ ախտաբանության հազվադեպությունը, կարևոր ենք համարում ներկայացնել մեր սեփական դիտարկումը:
Դիտարկվել է մեկ դեպք, երբ կինը հասուն հղիությամբ ընդունվել է ծննդատուն անգամ կասկած չունենալով, որ նախկինում ունեցել է փողային հղիություն, որը ավարտվել է չզարգացող հղիությամբ (missed tubal abortion): Ստորև բերում ենք այդ դեպքի համառոտ նկարագրությունը:

Ծննդկան Մ.Լ. 1979թ. ծ. (քարտի № 675/419) 04.07.2004-ին ընդունվել է Սուրբ Աստվածամայր բ/կ-ի ծննդատուն մեկ կենդանի հասուն պտղով, կանոնավոր ծննդաբերական գործունեությամբ, պահպանված պտղաջրերով: Անամնեզում խրոնիկական սոմատիկ հիվանդություններ, սեռական օրգանների բորբոքային հիվանդություններ չի նշում, վիրահատություններ չի տարել: Մենարխեն 14 տարեկանից, ցիկլի տևողությունը 28օր/3-4, անցավ, չափավոր: Սեռական կյանքով ապրում է 20 տարեկանից: Իր խոսքերով նախկինում հղիություններ չի ունեցել, ներկա հղիությունը առաջինն է: Ուշադրության է արժանի այն փաստը, որ 2001թ. աջ ենթազստային շրջանում բութ բնույթի ցավերի պատճառով դիմել է բժշկի, կատարվել է ՈՒՁ քննություն, ախտորոշվել է աջ ձվարանի կիստա: Կապված ցավերի թույլ ինտենսիվության և ընդմիջվող բնույթի հետ, մինչև ներկա հղիությունը բժշկի չի դիմել և բուժում չի ստացել: Ներկա հղիությունը ընթացել է հարթ: Հղիության ընթացքում կատարվել է ՈՒՁ քննություն, որի ժամանակ կրկին ախտորոշվել է աջ ձվարանի կիստա: 05.07.2004թ. նորմալ բիոմեխանիզմով ծննդալուծվեց մեկ հասուն, իգական սեռի նորածնով: Ծննդաբերության ընթացքը առանց առանձնահատկությունների:

Հետծննդյան 2-րդ օրվանից ծննդաբերը սկսեց գանգատվել դեպի ուղիղ աղիք, ազդր ճառագայթվող աջ զստափոսի ցավերից, որոնք ուժեղանում էին մարմնի դիրքի փոփոխման ժամանակ: Հետծննդյան 3-րդ օրը` նշված ցավերի ուժեղացման ֆոնի վրա, նկատվում է ծննդաբերի ընդհանուր վիճակի վատացում: Մաշկը և տեսանելի լորձաթաղանթները գունատ, լեզուն մաքուր, չոր: Սրտխառնոց և փսխում չի նշում: ԶՃ 110/70 մմ.սնդ.սյուն, անոթազարկը ռիթմիկ, բավա-րար լեցումով, 98 զարկ րոպեում, ջերմու-թյունը` 36,90: Լեյկոցիտները արյան մեջ` 10,3ճ106/լ, ԷՆԱ-ն` 42մմ/ժ: Որովայնը շոշափման ժամանակ փափուկ, ցավոտ աջ ենթազստային շրջանում, որտեղ շոշափվում է խմորանման կոնսիստենցիայի խիստ ցավոտ, անորոշ ուրվագծերով գոյացություն: Որովայնամզի գրգռման ախտանիշները բացասական են: Արգանդը ամուր կոնսիստենցիայի, կրճատված:

Հետծննդյան 4-րդ օրը ընդհանուր վիրաբույժի հետ համատեղ` հաշվի առնելով դինամիկ հսկողության ընթացքում հիվանդի ընդհանուր վիճակի և կլինիկալաբորատոր հետազոտությունների տվյալների վատթարացումը, որովայնի առաջային պատի մկանների լարվածության և որովայնամզի գրգըռման ախտանիշների ի հայտ գալը, ախտորոշվում է սուր որովայն և կյանքի ցուցումներով կատարվում է որովայնահատում: Որովայնահատման ժամանակ որովայնի խոռոչում բացահայտվում է ≈100մլ շճաարյունային հեղուկ: Կույր աղու շրջանը և որդանման ելունը առանց առանձնահատկությունների: Ձախ հավելումները և աջ ձվարանը առանց փոփոխությունների: Աջ արգանդափողը ամպուլյար հատվածում այտուցված, լայնացած 5-6սմ չափսի, կապտաբոսորագույն գույնի` մեռուկի օջախով (հին չզարգացող հղիություն): Կատարվեց աջ արգանդափողի հեռացում, որովայնի խոռոչի դրենավորում: Վիրահատությունը անցավ առանց բարդությունների: Հիվանդը դուրս գրվեց հետվիրահատական 7-րդ օրը բավարար վիճակում:

Եզրափակելով այս բացառիկ դեպքի նկարագրությունը, կարելի է ենթադրել, որ կնոջ օրգանիզմում հղիության և ծննդաբերության ընթացքում առաջացող հորմոնային տեղաշարժերը և ծննդաբերական կծկանքներով պայմանավորված մեխանիկական գործոնները նպաստել են հին չզարգացող հղիության վերադրսևորմանը, որը` կախված տվյալ օրգանիզմի առանձնահատկություններից, դրսևորվել է մեռուկային փոփոխությունների հետևանքով առաջացած սուր որովայնի պատկերով:

Գրականություն

1. Давыдов А.И., Шахламова М.Н., Стрижакова М.А., Клиндухов И.А. Вопросы гинекологии, акушерства и перинатологии, 2003, т.2, 3, с. 45.
2. U.S. Dept. of Health and Human Services. Ectopic pregnancy: United States, 1986. M.M.W.R. 38:1, 1989.
3. De Cherney A.H., Nathan L. Current Obstetrics and Gynecology. Diagnosis and Treatment. Ninth Edition, 2003.
4. Alsuleiman S.A., Grimes E.M. Ectopic pregnancy: A review of 147 cases. J. Reprod. Med., 27:101, 1982.
5. Parente J.T., Levy J. et al. Cervical pregnancy analysis: a review and report of five cases, Obstet. Gynecol., 1983; 62: 79-82.
6. Monteagudo A., Tarricone N.J., Tumor-Tritsch I.E., Lerner J.P. Successful transvaginal ultrasound-guided puncture and injection of a cervical pregnancy in a patient with simultaneous intrauterine pregnancy and a history of a previous cervical pregnancy, Ultrasound Obstet. Gynecol., 1996; 8: 381-386.
7. Zahoor S., Hussain M., Yasmin H., Noorani K.J. Heterotopic pregnancy–outcome and manage-ment, J. Coll. Pysicians Surg. Pak., 2004 Aug; 14(8): 494-5.
8. Handbook of Obstetrics and Gynecology. Ed. by C. Benson. Los Altos, California 94022, 1983, 259.
9. Tal J., Hadad S., Gordon N. et al. Heterotopic pregnancy after ovulation induction and assisted reproductive technologies: a literature review from 1971 to 1993. Fertil. Steril., 1996; 66: 1-12.

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ